Vis en vismigratie beleven

Vis en vismigratie beleven

Geplaatst op 1 november 2018

vismigratierivier gids afsluitdijk wadden center
Vismigratierivier gids geeft uitleg

Dit voorjaar opende het Afsluitdijk Wadden Center de deuren voor publiek. In het centrum kom je van alles te weten over Unesco Werelderfgoed Waddenzee, de voor de wereld unieke Vismigratierivier, het IJsselmeergebied en niet te vergeten de Afsluitdijk zelf. Vanuit het centrum worden allerlei activiteiten georganiseerd en wordt getoond waarom de Vismigratierivier zo belangrijk is en welke soorten erbij gebaat zijn. Van grote evenementen en excursies tot een scholenprogramma en lezingen voor groepen.

De Waddenvereniging en It Fryske Gea zijn mede-initiatiefnemer en gastheer van de Vismigratierivier. Vanuit het Afsluitdijk Wadden Center begeleiden onze speciaal opgeleide Vismigratiegidsen alle activiteiten. De inrichting van het Afsluitdijk Wadden Center, de gidsen en Vismigratierivier hebben we dankzij onze leden, donateurs en de Nationale Postcode Loterij kunnen initiëren. Al in augustus begroette het centrum zijn 100.000ste bezoeker, een aantal dat pas voor eind 2018 voorzien was!

Speciaal voor donateurs van Elke Vis Telt boden we begin oktober een kosteloze bootreis aan naar de plek van de toekomstige Vismigratierivier bij Kornwerderzand. Met het oude vissersschip de TX33 verkenden we het zoete en zoute leefmilieu van diverse vissoorten. Ook in 2019 nemen we je tijdens dit soort speciale activiteiten graag mee in het verhaal over vis en vismigratie.

Excursies vanuit het Afsluitdijk Wadden Center

 


De laatste updates

Meer haaien in de Waddenzee?

Geplaatst op 22 augustus 2018

Gladde haaiHet aantal meldingen over haaien, door vooral vissers in het waddengebied, lijkt toe te nemen. Laatst werd nog een gevlekte gladde haai van 1 meter gespot bij het strand van Hoorn op Terschelling. Dat er meer haaien voorkomen in de Waddenzee kan wel eens goed nieuws zijn. Haaien zijn namelijk belangrijk voor het goed functioneren van het ecosysteem omdat ze een sleutelpositie innemen in het voedselweb.

De Waddenvereniging vindt het belangrijk dat het ecosysteem in de Waddenzee gezond is en daarom is de actie Elke Vis Telt begonnen om meer informatie over de visstand boven water te krijgen. Daarnaast willen we voorlichting geven over het belang van een goede visstand in de Waddenzee en passende maatregelen treffen om deze te verbeteren. Haaien zijn belangrijke predatoren en hebben daarom een regulerende functie binnen het ecosysteem. De aanwezigheid van grote roofvissen speelt een belangrijke rol in het in balans houden van het ecosysteem in de Waddenzee.

Haaien horen thuis in de Waddenzee

Moeten we bang worden? Nee, want deze haai heeft geen enkele interesse in mensen en is dus ongevaarlijk. Van oudsher kende de Waddenzee en de kustzone boven de Waddeneilanden een gezonde haaienstand. Het ging hierbij vooral om (gevlekte) gladde en ruwe haaien. Vanaf de jaren zeventig zijn de aantallen van deze roofvissen sterk afgenomen. Haaien horen dus thuis in de Waddenzee en zijn totaal ongevaarlijk voor de mens. Recent worden er weer meer meldingen gedaan van haaien.

Haaien in de Waddenzee worden wel eens gevangen als bijvangst door vissers. Er is sinds een aantal jaren een goede samenwerking tussen de garnalenvissers, onderzoekers en natuurorganisaties. Een mooie eerste stap, maar het onderzoek kan nog veel beter en uitgebreider. Zo is er nog nooit onderzoek gedaan naar het overleven van haaien en roggen in de Nederlandse bodemvisserij. Ook weten we niet hoe belangrijk de Waddenzee is voor haaien, bijvoorbeeld als voortplantingsplek, als kraamkamer of als foerageerplek. Goede monitoring en kennisdeling zijn naast onderzoek heel belangrijk.

Ja, ik wil een robuuste Waddenzee

 

 


De laatste updates

Onderzoek naar jonge vis in de Noordzeekust zone

Geplaatst op 28 juni 2018

onderzoek vis noordzeekust waddenverenigingHet ondiepe water vlak voor de kust, de zogenaamde vooroever, is een belangrijke plek voor jonge vis. Het zijn dezelfde plekken waar het meeste zand wordt aangebracht om de kust te beschermen tegen afslag. Rijkswaterstaat en tien natuurorganisaties, waaronder de Waddenvereniging, willen weten wat de gevolgen zijn van het aanbrengen van dat zand op de natuur in zee en langs de kust. De afgelopen twee weken vond daarvoor veldonderzoek plaats vlak voor de kust van Schiermonnikoog.

Onderzoekers van het instituut Wageningen Marine Research (WMR) hebben allerlei metingen verricht. Ze brachten de leefgebieden van vissoorten in kaart, maten diepte, temperatuur, zoutgehalte, doorzicht en bodemkarakteristieken. Daarnaast bemonsterden ze ook plankton en bodemdieren: het voedsel van vissen. Eerst gebeurde dat in dieper water vanaf het onderzoeksschip van de Rijksrederij, De Luctor. Daarna werd vanaf een rubberboot de echt ondiepe zone onderzocht en namen de onderzoekers bodemmonsters en gingen ze vissen vanaf het strand.

Met het onderzoek willen we de ‘kinderkamerfunctie’ van de Noordzeekust in beeld brengen. De aandacht van de onderzoekers richt zich daarom voornamelijk op jonge vissen zoals schol, bot, tong, griet, tarbot en zandspiering. Vooral deze laatste soort is een belangrijke voedselbron voor veel vogelsoorten. De volgende stap is om de gevolgen van zandsuppleties voor natuur te kunnen inschatten en de suppletiestrategie aan te passen zodat effecten op natuur verminderen.

Meer informatie over het onderzoek

 

 


De laatste updates

Haaien en roggen in de Waddenzee voor compleet voedselweb

Geplaatst op 4 juni 2018

Waddenvereniging Elke Vis Telt Haaien en roggen in de Waddenzee voor een compleet voedselwebWe weten weinig over grote roofvissen in de Waddenzee. De Quality Status Report wordt elke 4-5 jaar opgesteld door circa 100 wetenschappers om de toestand van de Waddenzee (Nederland, Duitsland en Denemarken) te beschrijven. Over grote predator vissen zoals haaien en roggen kunnen de onderzoekers weinig melden omdat de informatie niet beschikbaar is.

Uit historische verhalen weten we dat er honderd jaar geleden nog haaien van zo’n twee meter waren in de Waddenzee. Haaien en roggen zijn voor de Noordzee én Waddenzee belangrijk, maar op beide locaties zijn ze sterk in aantal gedaald. Het Wereld Natuur Fonds werkt daarom met 4 andere organisaties aan een betere bescherming van haaien en roggen in de Noordzee. Door zeegebieden te beschermen, haaien en roggen te herintroduceren en visserij te verduurzamen wordt het bestand van haaien en roggen hopelijk beter op de Noordzee en de Waddenzee.

De Waddenzee is bijzonder voor haaien en roggen omdat naast foerageerplek voor deze dieren de ondiepe zee ook een belangrijke kraamkamer is. Deze soorten zijn levendbarend en daarom kan je op het strand in het vloedmerk wel eens eikapsels van haaien en roggen vinden.

Download zoekkaart haaien en roggen

 

 


Gerelateerd nieuws


De laatste updates

Ga mee zoet-zout varen!

Geplaatst op 30 mei 2018

Waddenvereniging Elke Vis Telt Ga mee zoet-zout varenTussen mei en oktober organiseert de Waddenvereniging de Werelderfgoedweken. Een reeks bijzondere excursies waarbij je met al je zintuigen kunt ervaren wat het waddengebied zo bijzonder maakt.

Speciaal voor iedereen die geïnteresseerd is in vis en vismigratie, is er de tocht zoet-zout varen. Met het oude vissersschip de TX33 verkennen we het zoete en zoute leefmilieu van diverse vissoorten. Vanuit Makkum zeilen we naar de plek van de toekomstige Vismigratierivier bij Kornwerderzand in de Afsluitdijk en leren over de voordelen van dit grote project. Via de sluizen gaan we naar de andere kant en gaan we op de Waddenzee op zoek naar zeehonden en andere dieren. Deelnemers worden van harte uitgenodigd om aan het roer te staan!

Ga mee voor een unieke ervaring

Vaar mee van zoet naar zout en weer terug. Deze tocht wordt in het jaar 2018 slechts twee maal aangeboden.

Inschrijven voor zondag 24 juni 2018

Inschrijven voor zaterdag 6 oktober 2018

 

 


De laatste updates

Zeehond voorbeeld voor andere Waddendieren

Geplaatst op 24 mei 2018

Waddenvereniging Elke Vis Telt Zeehond voorbeeld voor andere Wadden-dierenAan de vooravond van de trilaterale regeringsconferentie hees onze nieuwe directeur Lutz Jacobi de rode vlag voor de Staat van de Wadden. Zo zijn er steeds minder vogels en is het slecht gesteld met de visstand in de Waddenzee. Met de zeehond gaat het wel goed. Dat blijkt uit het Wadden Sea Quality Status Report (QSR) dat door meer dan honderd internationale wetenschappers werd opgesteld. Op sociale media en in een enkele krant werd de vraag gesteld of er wellicht een verband is tussen de slechte visstand en de zeehondenpopulatie. Wij lichten dat hier graag toe.

Gezonde populatie

De zeehond is hét icoon van het Werelderfgoed Waddenzee en wij zijn er trots op dat het zo goed gaat met deze schitterende dieren. De afgelopen jaren schommelde de totale stand van de zeehond in de Nederlandse Waddenzee rond de 12.000 dieren. Daarmee is de zeehond een prachtig voorbeeld van hoe je het zou willen voor alle dieren in de Waddenzee: dat er een gezonde populatie is die zichzelf in stand kan houden.

Lage visstand

Met de visstand in de Waddenzee is het helaas dramatisch gesteld. Beperkte monitoring laat een alarmerend beeld zien. Er worden minder vissen en minder grote vissen geteld op het wad. Zo’n 90% minder ten opzichte van 1959 volgens de NIOZ-fuik. Dat het slecht gaat met de vis in de Waddenzee heeft ook een desastreus effect op visetende vogels. Zeehonden eten ook vis, maar ondervinden minder last. Uit onderzoek met zenders blijkt dat slechts 14% van de ‘duiken’ van zeehonden gebeurt binnen de Waddenzee, 31% ten noorden de Waddeneilanden in de Noordzee. De huidige lage visstand in de Waddenzee is een gevolg van een combinatie van factoren, waaronder visserij, zandsuppletie, baggeren, harde dijken langs de gehele kust en het afsluiten van overgangsgebieden zoals de Zuiderzee (IJsselmeer) en de Lauwerszee (Lauwersmeer) en klimaatverandering.

 

 


De laatste updates

Swimway: herstel van de visstand in de Waddenzee

Geplaatst op 18 mei 2018

Waddenvereniging Elke Vis Telt Swimway herstel van de visstand in de WaddenzeeDenemarken, Duitsland en Nederland hebben met de ondertekening van het ‘Verdrag van Leeuwarden’ op de trilaterale regeringsconferentie gezamenlijke afspraken gemaakt om de visstand in de Waddenzee te verbeteren. De doelen zijn vastgelegd in de Swimway Wadden Sea Vision 2018 – 2024. De visie is eerder ontwikkeld met bijdragen van onderzoeksinstituten, natuurbeheerorganisaties en overheden. Ook de Waddenvereniging was daarbij nauw betrokken.

Om de juiste maatregelen te kunnen nemen gaan de drie landen eerst onderzoeken hoe verschillende vissoorten gedurende hun leven gebruik maken van de verschillende leefgebieden in de Waddenzee. Deze basale kennis is namelijk nog niet bekend. De Waddenvereniging is blij dat internationaal aandacht is voor het probleem van de dalende visstand. Nu is het moment om in actie te komen. Voor de verschillende onderdelen in de visie moet nog wel financiering worden geregeld. De Waddenvereniging is daarom van plan om voor het Nederlandse deel een subsidie aan te vragen bij het Waddenfonds en hoopt daarmee de buurlanden aan te sporen om ook actie te ondernemen zodat ook daar en in trilaterale afstemming onderzoek wordt uitgevoerd.

Download Verdrag van Leeuwarden 


De laatste updates

Staat van de Wadden

Geplaatst op 16 mei 2018

Waddenvereniging Elke Vis Telt Staat van de Wadden
Lutz Jacobi, directeur van de Waddenvereniging, hijst de rode vlag voor de ‘Staat van de Wadden’. De kersverse directeur van de belangenorganisatie vraagt hiermee aandacht voor de almaar verslechterende ecologische staat van het natuurgebied. Foto: Merlijn Torensma

Aan de vooravond van de trilaterale regeringsconferentie over de Waddenzee in Leeuwarden presenteerde Lutz Jacobi, de kersverse directeur van de Waddenvereniging, de ‘Staat van de Wadden’. Op basis van het Wadden Sea Quality Status Report, dat door meer dan 100 internationale wetenschappers is opgesteld, maakte de Waddenvereniging de balans op. Het gaat niet goed met het wad. Vooral met vissen en (broed)vogels gaat het slecht. Daarom hees Jacobi in Harlingen de rode vlag. De boodschap is: één centrale beheerder, die regie neemt voor behoud én herstel van een robuuste Waddenzee.

Sinds 2009 heeft de Waddenzee als enige natuurgebied in Nederland de Werelderfgoed status, de Oscar voor de natuur. In 2016 werden de Wadden massaal verkozen tot mooiste natuurgebied van Nederland. En toch gaat het niet goed met het wad. Beperkte monitoring laat een alarmerend beeld zien voor vis in de Waddenzee. Er worden minder vissen en minder grote vissen geteld op het Wad. Zo’n 90% minder ten opzichte van 1959. De onderzoekers stellen in het QSR nu zelfs openlijk dat er sprake is van overbevissing. Al sinds de jaren ‘80 neemt het aantal platvissen in de Waddenzee af. Het QSR wijt dat deels aan de bijvangst van de garnalenvisserij.

Dat het slecht gaat met de vis in de Waddenzee heeft ook een desastreus effect op visetende vogels. Er komen bijna 500.000 minder trekvogels naar de Waddenzee, een belangrijke stop op hun internationale trekroute. Maar vooral de broedvogels in het waddengebied hebben het slecht. Geen van de doelstellingen voor verbetering zijn gehaald en een aantal soorten wordt zelfs met uitsterven bedreigd.

Noodklok

De Waddenvereniging luidt daarom de noodklok. “Het wad is het grootste aaneengesloten wetland op aarde. Wereldwijd een uniek en waardevol oer-natuurgebied. Daar zijn we trots op”, aldus Jacobi. “Maar het verplicht ons ook tot zorg voor dit bijzondere landschap. Effectief beheer is nodig om natuurbehoud én menselijke activiteiten in het gebied goed samen te laten gaan. Volgend jaar vieren we 10 jaar Werelderfgoed Waddenzee. Het zou een mooi verjaardagscadeau zijn als we die mijlpaal kunnen vieren met de aanstelling van één sterke beheerder.”

Download Staat van de Wadden


De laatste updates

Wereldvismigratiedag

Geplaatst op 22 april 2018

Op zaterdag 21 april 2018 hebben ruim 300 bezoekers de Wereldvismigratiedag op de Afsluitdijk bezocht. Zij maakten een boottocht, aaiden een haai of bouwden een eigen Vismigratierivier. Een bezoek aan het Afsluitdijk Wadden Center maakte de dag compleet.

Wereldvismigratiedag op Afsluitdijk

Wereldwijd waren er op 21 april maar liefst 550 activiteiten om de Wereldvismigratiedag te vieren. Het doel is om mensen bewust te maken hoe belangrijk het is dat vissen een vrije doorgang krijgen. Nog te vaak stuiten vissen tijdens hun reis op dijken en dammen. Daardoor gaat het niet goed met de trekvis.

Ook de Afsluitdijk is zo’n barrière. Hier wordt tussen 2019 en 2022 de eerste Vismigratierivier gebouwd, een ecoduct dwars door de Afsluitdijk. Er wordt hierbij een gat in de dijk gemaakt. Door een ingenieuze, slingerende rivier van drie kilometer lengte wordt vermeden dat zout water in het IJsselmeer komt en dat vissen voldoende ruimte hebben zich te kunnen aanpassen. Vissen kunnen 24/7 en 365 dagen per jaar vrij zwemmen tussen Waddenzee en IJsselmeer met de komst van de Vismigratierivier. De organisatie van Wereldvismigratiedag op de Afsluitdijk was in handen van het samenwerkingsverband De Nieuwe Afsluitdijk, de Waddenvereniging en It Fryske Gea.

Video beleefconcept Vismigratierivier


De laatste updates

Kies uw donatie »